Wzywamy Trybunał Konstytucyjny do obrony naszych konstytucyjnych praw

W związku z przekazaniem przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego do Trybunału Konstytucyjnego ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (projekt ustawy UD207, druk sejmowy nr 2598, 2756, 2756A, druk senacki nr 782), określanej w debacie publicznej jako „Lex Szarlatan” w imieniu ponad 30 organizacji społecznych wystosowaliśmy do Trybunału pismo jako „amicus curiae” – przyjaciel sądu. Wskazujemy w nim największe, naszym zdaniem, zagrożenie, jakie niesie ze sobą ta ustawa, a które łamią konkretne artykuły Ustawy Zasadniczej. Nasze zastrzeżenia:

• posługiwanie się nieprecyzyjnymi pojęciami, takimi jak „praktyka pseudomedyczna”, „dezinformacja medyczna” oraz „aktualna wiedza medyczna”, które nie posiadają ustawowych definicji i pozostawiają organom administracji bardzo szeroki zakres uznaniowości;
• przyznanie Rzecznikowi Praw Pacjenta bezprecedensowo szerokich kompetencji obejmujących możliwość wydawania publicznych ostrzeżeń, wydawania decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności, wpisywania podmiotów do rejestru oraz nakładania wielokrotnych kar administracyjnych sięgających 1 miliona złotych;
• ryzyko wywołania tzw. „efektu mrożącego”, który może skutecznie ograniczyć wolność wypowiedzi lekarzy, naukowców, terapeutów, przedsiębiorców, dziennikarzy oraz ludzi uczestniczących w debacie publicznej dotyczącej zdrowia;
• brak wykazania, że obowiązujące przepisy prawa cywilnego, karnego i administracyjnego są niewystarczające do ochrony pacjentów przed oszustwami i nieuczciwymi praktykami.

 Do pisma dołączyliśmy Analizę prawną r.pr. Katarzyny Gęsiak – „Analiza rozwiązań legislacyjnych dotyczących «praktyk pseudomedycznych» i «dezinformacji medycznej» przyjętych przez parlament w ustawie z dnia 3 lipca 2026 r.” (Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris) oraz ponad 60-stronicową analize mec. Arkadiusza Teteli, zawierającą m.in. pytania skierowane do Ministra Zdrowia dotyczące autorstwa projektu, udziału ekspertów, konfliktów interesów, braku ustawowej definicji „aktualnej wiedzy medycznej” oraz braku wskazania analogicznych rozwiązań funkcjonujących w innych państwach europejskich i petycję do Prezydenta RP Karola Nawrockiego.

Zachęcamy inne organizacje do składania podobnych pism „amicus curiae” do Trybunału Konstytucyjnego w tej sprawie.

Uzasadnienie w nagraniu: