Groźne narzędzie w polskich szkołach – od września obowiązkowa ocena funkcjonalna
2.03.2026 min. Barbara Nowacka podpisała rozporządzenie, na mocy którego ocena funkcjonalna od 1.09.2026 stanie obowiązkowym narzędziem przy wystawianiu uczniom orzeczeń i opinii:
Na stronie: https://wsparcie.gov.pl/ można zapoznać się z ankietą, którą wypełnić mają rodzice i nauczyciele. Można to zrobić bez rejestracji i otrzymać wynik, który z pewnością nie jest zindywidualizowany i dopasowany do potrzeb tego konkretnego dziecka, o czym sami się Państwo przekonają, wpisując odpowiedzi dotyczące kilkorga dzieci…
Warto też zerknąć na grafikę zawartą w e-booku opracowanym przez Ośrodek Rozwoju Edukacji pod nazwą: „Ocena funkcjonalna w szkole dla każdego” (ore.edu.pl), w którym zawarto sposoby uzyskiwania informacji na temat ucznia (strona 115):
Rzekomo ta informacja ma być uzyskana we współpracy z rodzicem, natomiast zakres obszarów „badania” daleko wykracza poza sprawy szkolne i związane z nauczaniem. Szkoła chce ingerować w sprawy rodziny a sami autorzy poradnika przyznają, że odpowiedzi na te pytania mogą być dla rodziców stresujące.
Poniżej przykłady pytań ze str. 121 poradnika ORE:
- Jakie są potrzeby i priorytety w rodzinie?
- Jaki jest rutynowy plan dnia w domu?
- Jakie są stosowane strategie zarządzania czasem w domu?
- Jaki jest zakres zadań i obowiązków domu?
- Czy i w jaki sposób jest spędzany czas wolny?
- Jakie są zainteresowania, pasje osoby uczącej się i jaka jest forma ich realizacji?
- Jakie są zasoby rodziny w zapewnieniu warunków do uczenia się i w domu, i poza nim?
- Jakie ma warunki do uczenia się w domu?
- Jaki jest system motywacyjny w domu?
- Co jest motywatorem, a co destruktorem dla osoby uczącej się?
- Jaka jest jej potrzeba osiągnięć w życiu codziennym i szkolnym?
- Jaki jest stopień samodzielności i zaradności osoby uczącej się w codziennym życiu?
- Jak radzi sobie z trudnościami w domu?
- Czy ma przyjaciół? Jak kształtują się jej interakcje społeczne?
- Które jej umiejętności są najważniejsze do osiągnięcia?
- Czego rodzice oczekują od szkoły?
- Z jakich form wsparcia korzysta rodzina?
- Jakie zauważają trudności i bariery w nauce osoby uczącej się?
- Które problemy według rodziców najpilniej wymagają interwencji?
- Jakie formy pracy są zdaniem rodziców najlepsze dla ich dziecka?
- Jak poszczególne działania w domu i szkole wpływają na rozwój ich dziecka jako osoby?
- W jakich formach wsparcia na rzecz osoby uczącej się rodzice czują się kompetentni?
Jeszcze raz przypominamy o możliwości złożenia w szkole sprzeciwu wobec stosowania powyższego narzędzia w stosunku do naszego dziecka – poniżej.
Przyzwyczajeni jesteśmy do szkoły, która uczy, jednak MEN konsekwentnie zamienia placówki edukacyjne w świetlice terapeutyczno-opiekuńcze, realizując model edukacji włączającej. Kolejnym jej narzędziem jest wprowadzana od kwietnia tego roku do polskich szkół ocena funkcjonalna.
Prezentowana jest jako wsparcie, pomoc do lepszego rozpoznawania potrzeb uczniów; docelowo ma zastąpić zwykłe ocenianie numeryczne. Bazuje na diagnozie funkcjonalnej charakterystycznej dla szkolnictwa specjalnego. Zasadza się na tworzeniu „charakterystyki funkcjonowanie ucznia”, ale nie tylko w szkole, lecz również w domu. Ma ją przeprowadzać zespół – także nauczyciele przedmiotowi – na podstawie Szkolnego Kwestionariusza Oceny Funkcjonalnej. Nauczyciele mają to robić bez przygotowania i dodatkowego wynagrodzenia, choć to bardzo czasochłonne. Kwestionariusz bazuje na ICF – Międzynarodowej klasyfikacja funkcjonowania, niepełnosprawności i zdrowia.
W kwestionariuszu, który dotyczy oczywiście nie ucznia lub uczennicy, ale osoby uczącej się, można znaleźć m.in. następujące obszary, w których uczeń ma być obserwowany i poddany ocenie:
Ocena funkcjonalna to ogromne obciążenie dla nauczycieli, ale przede wszystkich sytuacja niekomfortowa dla ucznia, który będzie miał poczucie ucznia, że jest stale obserwowany, pod kontrolą. To również inwigilacja rodzin i wchodzenie urzędników państwowych z butami w nasze domowe zacisza, a także pogwałcenie konstytucyjnych praw rodziców. Jakby tego było mało, wszystkie zebrane, jakże wrażliwe dane, będą przekazywane nie wiadomo do końca komu na scentralizowanej platformie internetowej, gwałcąc prawo do ochrony danych.
Każdy rodzic może w szkole złożyć OŚWIADCZENIE RODZICIELSKIE w sprawie sprzeciwu wobec stosowania tzw. oceny funkcjonalnej ucznia, które przygotował Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris:
Nasza Prezes prezentowała założenia oceny funkcjonalnej na Ogólnopolskim Forum Oświatowym zorganizowanym przez KROPS i KSOiW NSZZ „Solidarność”
Ze Szkolnym Kwestionariuszem Oceny Funkcjonalnej można zapoznać się tutaj: https://ore.edu.pl/2024/12/ocena-funkcjonalna-w-szkole-dla-kazdego-zalozenia-pomiar-zastosowanie/
Więcej informacji o zagrożeniach oceną funkcjonalną: https://ordoiuris.pl/informacje-prasowe/inwigilacja-uczniow-i-ich-rodzin-pod-plaszczykiem-diagnozy-ordo-iuris-udostepnia-rodzicom-wzor-sprzeciwu/